Trải nghiệm làm bánh A quát
Ghé thăm không gian văn hóa dân tộc Tà Ôi tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, du khách không chỉ được ngắm những nếp nhà truyền thống, nghe kể những câu chuyện về phong tục, tập quán mà còn có thể tự tay làm bánh A quát. Món ăn nhỏ bé nhưng chứa đựng cả một câu chuyện đẹp về tình yêu và đời sống của đồng bào vùng cao A Lưới, thành phố Huế.
Chuyện xưa kể rằng, nàng Pê - Chôn nổi tiếng xinh đẹp đã đem lòng yêu chàng A Chích tài hoa, dũng cảm. Để chúc phúc cho đôi trẻ, một vị thần báo mộng cho dân làng làm loại bánh bằng nếp than, có hình như sừng trâu. Sau bao biến cố, A Chích đã giành lại được người mình yêu và hai người sống hạnh phúc bên nhau. Từ đó, bánh A quát còn được gọi là bánh “tình yêu”, trở thành món không thể thiếu trong những dịp lễ, Tết, mừng lúa mới, lễ cúng tổ tiên và đặc biệt là đám cưới của người Tà Ôi.
Giữa không gian Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, tự tay làm bánh A quát rồi nghe đồng bào kể chuyện là một trải nghiệm thú vị. Bánh được gói bằng lá a ting, hay lá đót. Phải chọn lá mềm, không quá già cũng không quá non. Bánh được làm bằng gạo nếp than, loại nếp quý được người Tà Ôi coi như “hạt ngọc của Giàng”. Người gói cuốn lá quanh ngón tay cái để tạo hình chóp, cho nếp vào rồi tiếp tục quấn phần lá còn lại thành những đầu nhọn giống đôi sừng trâu.
Bánh không có nhân, sau khi gói mới được ngâm nước từ 1 - 2 giờ rồi đem luộc. Khi bóc từng lớp lá, phần bánh hiện ra với màu đen phớt hồng, dẻo mềm, thơm và có vị bùi đặc trưng của nếp than. Điều thú vị hơn nằm ở ý nghĩa của từng cặp bánh. Chiếc lớn tượng trưng cho người con trai, chiếc nhỏ tượng trưng cho người con gái, gắn bó thành đôi. Trong lễ cưới, bánh A quát còn là quà hồi môn của cô gái Tà Ôi khi về nhà chồng. Bởi vậy, từ nhỏ, nhiều bé gái đã được bà, mẹ truyền dạy cách chọn lá, chọn nếp và gói bánh. Qua chiếc bánh nhỏ hình sừng trâu, một lát cắt về tình yêu, gia đình, hạt lúa và lòng biết ơn tổ tiên của người Tà Ôi cũng được kể lại một cách gần gũi, sinh động, giúp du khách thêm yêu văn hóa nơi đây.