Hệ quả khó lường khi cho con sử dụng điện thoại của cha mẹ
Nhiều cha mẹ ngày nay có thói quen cho con mượn điện thoại để chơi game, xem video mà không lường hết những nguy cơ có thể xảy ra từ các thao tác tưởng chừng vô hại của trẻ. Nếu thiếu giám sát, chiếc điện thoại thông minh có thể trở thành mối nguy tiềm ẩn đối với sự an toàn của trẻ và cả gia đình.
Trong thời đại số ngày nay, mỗi chiếc điện thoại thông minh của các bậc cha mẹ thường lưu trữ nhiều dữ liệu quan trọng, từ danh bạ, tin nhắn, email, hình ảnh, video, đến các app ngân hàng số, ví điện tử, tài khoản mạng xã hội, hay các ứng dụng mua hàng online. Vậy nhưng, rất nhiều người vẫn chủ quan cho con sử dụng điện thoại đã kết nối tự động nhiều tài khoản trên không gian số để con chơi game, hay xem video mỗi ngày, từ đó dẫn đến những tình huống dở khóc dở cười.
Chị Đường Thị Huyền, phường Đại Mỗ, chia sẻ: “Điện thoại của tôi có rất nhiều số liên hệ về công việc nên tôi cũng không thường xuyên cho con sử dụng. Nhưng có lần, tôi đã phải xin lỗi đối tác vì trong lúc tôi mải nấu bếp, con sử dụng điện thoại của tôi và gửi đi rất nhiều sticker, meme, tin nhắn linh tinh. Từ đó, tôi tuyệt đối không cho cháu chạm vào điện thoại của bố mẹ”.
Mới đây, trên mạng xã hội Facebook, bài cảnh báo “các bố mẹ có con nhỏ nhớ để ý điện thoại trong nhà nhé” của tài khoản mang tên Lê Minh Lý cũng làm cộng đồng mạng dậy sóng. Theo tài khoản này chia sẻ: “Con em lấy điện thoại của ông chơi rồi tự mò mẫm đặt hàng từ bao giờ chẳng ai biết. Cho đến khi shipper gọi liên tục. Hôm thì báo có 3 đơn, hôm lại báo 6 đơn, mà toàn hàng giá trị cao. Khi nhớ ra cháu hay lấy điện thoại của ông chơi, kiểm tra lại, thì phát hiện cháu đã tự ý đặt hàng từ lúc nào. Mà còn tận 20 đơn hàng nữa đang chờ giao”.
Những tình huống người lớn phải đau đầu vì đơn hàng do con đặt như trên không hiếm gặp, mang đến những phiền toái không nhỏ cho người bán hàng và người giao hàng. Tuy nhiên, việc để con sử dụng điện thoại thông minh mà thiếu sự giám sát của người lớn còn có thể dẫn đến những tình huống xấu hơn. Đã có trường hợp, điện thoại của người mẹ bị vô hiệu hóa khi cho con trai mượn để “chơi game chút xíu”.
Thủ đoạn lừa đảo thường thấy của kẻ gian là giả thông báo khóa tài khoản, yêu cầu đăng nhập iCloud để nhận thưởng hoặc dụ cài ứng dụng lạ nhằm đánh cắp tài khoản Apple Account (trước đây là Apple ID). Khi chiếm được tài khoản, chúng có thể truy cập dữ liệu cá nhân, thay đổi thông tin bảo mật hoặc khiến chủ thiết bị mất quyền kiểm soát.
Tình huống có thể xảy ra khi trẻ chơi game và nhìn thấy quảng cáo tặng vật phẩm, tiền ảo hoặc tài khoản game miễn phí. Để nhận phần quà tặng này, trẻ được hướng dẫn truy cập một đường link, đăng nhập tài khoản hoặc nhập mật khẩu, mã xác minh. Nếu trang web là giả mạo và trẻ làm theo yêu cầu, thông tin đăng nhập có thể rơi vào tay kẻ gian.
Một tình huống khác là trẻ sẽ được hướng dẫn tải game hoặc ứng dụng không có sẵn trên thiết bị, sau đó làm theo yêu cầu đăng nhập tài khoản vào một trang web không rõ nguồn gốc. Kẻ gian có thể lợi dụng thông tin thu thập được để tìm cách chiếm quyền truy cập tài khoản. Việc truy cập đường link lạ, cài ứng dụng không rõ nguồn gốc có thể khiến trẻ vô tình tiết lộ mật khẩu, thông tin tài khoản và mã xác minh.
Khi tài khoản iCloud bị chiếm đoạt, hậu quả có thể không chỉ dừng lại ở việc mất quyền truy cập một dịch vụ, mà còn có nguy cơ bị chiếm quyền kiểm soát điện thoại, bị đánh cắp tài khoản mạng xã hội và các ứng dụng nhắn tin, từ đó, các đối tượng tiếp tục khai thác các cuộc trò chuyện riêng tư để giả mạo danh tính, thực hiện các cuộc gọi, nhắn tin gửi đường link độc hại, phát tán nội dung lừa đảo đến các nạn nhân khác.
Cục An ninh mạng khuyến cáo người dân không chia sẻ mật khẩu Apple Account, mã xác minh hoặc mật mã mở khóa thiết bị cho trẻ sử dụng tùy tiện; không để trẻ đăng nhập tài khoản vào website, ứng dụng hoặc đường link được quảng cáo trong game. Các bậc cha mẹ nên bật tính năng “thời gian sử dụng” (Screen Time) để giới hạn cài đặt ứng dụng và giao dịch mua hàng; đồng thời kích hoạt xác thực hai yếu tố, sử dụng mật khẩu mạnh và bảo đảm email, số điện thoại khôi phục luôn được kiểm soát. Hãy luôn giám sát nội dung trẻ truy cập, hướng dẫn trẻ không cung cấp thông tin cá nhân theo yêu cầu trên mạng.
Một thao tác của trẻ trên điện thoại của cha mẹ có thể tạo ra những hệ lụy vượt ra ngoài phạm vi chiếc điện thoại, ảnh hưởng đến các mối quan hệ của cha mẹ và tài sản của cả gia đình. Chỉ một lần bấm vào đường link giả mạo, nhập thông tin đăng nhập hoặc tải ứng dụng không đáng tin cậy cũng có thể dẫn đến những hệ quả khó lường. Vì vậy, các bậc phụ huynh không nên để trẻ tự do sử dụng điện thoại đã đăng nhập tự động các tài khoản quan trọng.
Trong trường hợp nghi ngờ tài khoản bị chiếm quyền, người dân cần nhanh chóng đổi mật khẩu từ thiết bị đáng tin cậy, kiểm tra các thiết bị đang đăng nhập, rà soát thông tin bảo mật và liên hệ bộ phận hỗ trợ chính thức của Apple khi cần thiết. Tuyệt đối không cung cấp mã xác minh hoặc chuyển tiền cho người tự nhận có thể lấy lại tài khoản.