Khám phá nút giao thông 4 tầng duy nhất ở Hà Nội
Hà Nội có nút giao thông 4 tầng với các loại hình giao thông đặc trưng: Từ đường dành cho người đi bộ, cho các phương tiện xe đạp, xe máy, ô tô và cả đường sắt. Đó chính là nút giao thông Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến. Cũng ít người để ý, nút giao 4 tầng này không chỉ có đường trên cao, mà còn có đường hầm xuyên qua…
Nhớ một thời khốn khó
Cách đây khoảng bốn thập kỷ, đường Khuất Duy Tiến chưa được rộng như bây giờ, chỉ là một đường xóm nhỏ giáp ranh giữa hai phường Thanh Xuân Bắc và Thanh Xuân Nam (quận Thanh Xuân cũ), nay là phường Thanh Xuân, thành phố Hà Nội. Con đường phục vụ chủ yếu việc vận chuyển vật liệu xây dựng của các cơ sở sản xuất gạch thủ công quanh đó, vừa đủ cho xe công nông di chuyển.
Khi khu nhà 5 tầng của Khu tập thể Thanh Xuân Bắc hoàn thành, con đường đất này được sửa sang thành một đường bê tông, phục vụ việc đi lại của người dân trong khu vực.
Lại nói về khu tập thể Thanh Xuân Bắc, đây là một trong những khu chung cư lâu đời và tiêu biểu của Hà Nội, gắn liền với lịch sử phát triển nhà ở thời bao cấp. Thời gian xây dựng từ năm 1978 đến 1987, trong giai đoạn tái thiết và phát triển nhà ở của Thủ đô. Khu tập thể có quy mô gồm khoảng 60 tòa nhà cao 5 tầng, tiếp giáp với các trục đường lớn như Nguyễn Trãi, Khuất Duy Tiến. So với các khu tập thể đời đầu như Kim Liên, Trung Tự, Giảng Võ… có bếp và khu vệ sinh chung, các căn hộ tại khu tập thể Thanh Xuân Bắc đã được thiết kế tương đối khép kín hơn so với diện tích và tiêu chuẩn thời bấy giờ.
Anh Nguyễn Văn Công, ở nhà B5 khu tập thể Thanh Xuân Bắc còn nhớ như in kỷ niệm cũ, 20 năm về trước, đường Khuất Duy Tiến chỉ được gọi là đường bê tông với 2 làn xe, mảnh như một sợi chỉ nối đường Nguyễn Trãi vào khu tập thể Thanh Xuân cũ. Hai bên đường là những công trình xây dựng tạm bợ, nhếch nhác.
Còn với những lứa sinh viên thế hệ 6x và 7x một thời vẫn chưa quên con đường đất ở giữa là con mương nối từ Cầu Giấy đến đầu Đại lộ Thăng Long nhập vào đường bê tông qua khu tập thể Thanh Xuân Bắc.
Nhà báo Nguyễn Việt Anh, báo Sức khoẻ và Đời sống nhớ lại, đó là con đường đất gập gềnh hai bên có cột điện cao thế. Ngày đó, để đi tắt từ khu các trường Đại học Thương Mại, Sân Khấu – Điện Ảnh, Sư Phạm sang khu Thanh Xuân chơi với các bạn trường Đại học Kiến Trúc, Khoa học xã hội Nhân Văn, Ngoại ngữ…, sinh viên thường đi tắt qua con đường đất giữa mương thuỷ lợi, nay chính là đường Phạm Hùng.
Nút giao quan trọng nhất thủ đô
Phòng Cảnh sát giao thông (Công an thành phố Hà Nội) đánh giá, nút giao Nguyễn Trãi – Thanh Xuân là một trong những điểm có mật độ phương tiện giao thông lớn nhất Thủ đô vào thời điểm hiện tại. Không chỉ có vị trí đặc thù nằm trên đường vành đai 3, là điểm đầu của quốc lộ 6 nối Thủ đô với vùng Tây Bắc Tổ quốc, khu vực này còn tập trung nhiều trường Đại học, nhiều khu dân cư.
Vào những năm 90 thế kỷ trước, khi có kế hoạch làm tuyến đường Vành đai 3, chạy từ phía Nam cầu Thăng Long đến phía Nam cầu Thanh Trì, nút giao thông này đã được tính toán mở rộng để đáp ứng nhu cầu phát triển. Đến năm 2001, tuyến đường được khởi công, đoạn từ nút giao thông Trung Hòa đến ngã tư Nguyễn Trãi được đặt tên là đường Khuất Duy Tiến.
Vượt qua những khó khăn, vướng mắc về giải phóng mặt bằng, cho đến trước dịp kỷ niệm Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội (2010), đường Khuất Duy Tiến dài 1,7km – thuộc đường Vành đai 3 mới được hoàn thành phần dưới đất, còn phần trên cao đến năm 2012 mới xong. Khi đó, tuyến đường đã đem lại diện mạo hiện đại cho nút giao thông, xoá mờ dần ký ức về con đường bê tông chật hẹp, bụi mù trước đây.
Công trình giao thông cao nhất, nằm trên cùng nút giao thông là tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, được phê duyệt năm 2008 với chiều dài 13 km. Sau 13 năm với nhiều lần lỡ hẹn, tuyến chính thức vận hành thương mại từ ngày 6-11-2021.
Nhưng đây chưa phải là công trình giao thông cuối cùng được xây dựng. Theo Sở Xây dựng Hà Nội, vào tháng 7-2014, Hà Nội đã cho khởi công xây dựng công trình hầm vượt Thanh Xuân cùng chiều với tuyến đường sắt trên cao tại ngã tư này.
Tuyến đường này chính thức hoàn thiện và đưa vào sử dụng từ năm 2015. Công trình hầm cơ giới được triển khai thi công song song với dự án đường sắt trên cao được đầu tư trên 500 tỷ đồng, sử dụng vốn ODA Nhật Bản. Tổng chiều dài cả đường dẫn là 980 m, phần hầm kín dài 105 m với mặt cắt ngang 14 m, 4 làn xe. Hầm chui được xây dựng theo hướng Nguyễn Trãi - Quốc lộ 6 để tách phương tiện giao thông trên đường Nguyễn Trãi khỏi khu vực giao cắt. Cả hai bên đường hiện đã được thảm nhựa và phân làn. Mỗi bên hầm có bốn làn xe chạy, mỗi làn 3,5m. Đây là công trình cuối cùng hoàn thiện nút giao thông 4 tầng độc đáo duy nhất của Thủ đô và cả nước.
Từng nhiều năm công tác tại khu vực trên, Trung tá Nguyễn Việt Anh, cán bộ Đội Cảnh sát giao thông số 7, Phòng Cảnh sát giao thông Hà Nội cho biết, nút giao Khuất Duy Tiến Nguyễn Trãi là một trong những tổ hợp giao thông đặc biệt của Thủ đô khi có 4 tầng vận hành ở các cao độ khác nhau, gồm đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, đường vành đai 3 trên cao, đường bộ mặt đất và hầm chui Thanh Xuân. Nơi đây hiện đã được trang bị camera AI giám sát hiện đại tự phát hiện và thông báo lỗi phạt nguội lên Trung tâm điều khiển giao thông thành phố.
“Không chỉ là điểm giao thông quan trọng, khu vực quanh nút giao này đang chứng kiến quá trình chuyển đổi mạnh về không gian đô thị. Con đường đi qua nơi đây gắn với những “cụm công nghiệp” của Hà Nội trước đây như nhà máy lớn như Cao su Sao Vàng, Xà phòng Hà Nội, Thuốc lá Thăng Long và giày Thượng Đình... Cuộc sống đổi thay từng ngày “từ một ngã tư đường phố”. Sau nhiều thập kỷ hoạt động, các cơ sở sản xuất này đang từng bước được di dời, nhường chỗ cho các dự án làm đẹp cảnh quan phía Tây – Tây Bắc Hà Nội”, Trung tá Nguyễn Việt Anh chi sẻ.
Dù cao tới 4 tầng, phục vụ đầy đủ các hạng mục giao thông đô thị (đường hầm, đường trên cao, đường sắt), ngã tư Khuất Duy Tiến – Nguyễn Trãi vẫn chưa phải nút giao có độ cao nhất của Thủ đô thời điểm hiện tại. Song, ngã tư này cũng là một điểm khám phá thú vị được tìm kiếm nhiều nếu bạn ghé thăm Thủ đô.