Phát huy sức dân trong chủ động phòng cháy, chữa cháy từ cơ sở
Từ việc vận động gần 100% hộ gia đình trang bị bình chữa cháy đến xây dựng hệ thống máy bơm và đường ống dẫn nước phủ khắp các ngõ xóm, ông Đỗ Khắc Nhật, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Minh Hòa (xã Dương Hòa, Hà Nội) đã góp phần phát huy sức dân, chủ động phòng ngừa và ứng phó với cháy, nổ ngay từ cơ sở.
Trách nhiệm, tận tâm giữ bình yên khu dân cư
Đi dọc những con ngõ ở thôn Minh Hòa (xã Dương Hòa), không khó để bắt gặp các trụ nước phòng cháy, chữa cháy (PCCC) phủ khắp đường làng, ngõ xóm; kẻng báo cháy được treo tại nơi dễ quan sát. Trong các gia đình, bình chữa cháy được đặt ở vị trí thuận tiện để sử dụng khi cần thiết. Những phương tiện này tạo thành hệ thống ứng phó ban đầu, nâng cao khả năng xử lý tình huống cháy, nổ từ khu dân cư.
Người có nhiều đóng góp trong xây dựng mạng lưới PCCC tại thôn là ông Đỗ Khắc Nhật, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Minh Hòa. Từng là người lính, ông Nhật luôn giữ tác phong cương trực, tinh thần kỷ luật và lối sống giản dị, trách nhiệm. Từ năm 2020 đến nay, được chính quyền tin tưởng, nhân dân tín nhiệm, ở cương vị trưởng thôn, ông luôn trăn trở tìm những cách làm thiết thực để xây dựng khu dân cư an toàn, đoàn kết, văn minh.
Một trong những vấn đề xã và thôn đặc biệt quan tâm là nguy cơ cháy, nổ trên địa bàn. Ông Đỗ Khắc Nhật chia sẻ, thôn Minh Hòa có nhiều hộ gia đình kết hợp xưởng sản xuất, kinh doanh, nhà ở nằm sâu trong các ngõ nhỏ tiềm ẩn nguy cơ. Trong khi đó, nếu xảy ra sự cố cháy, nổ, đám cháy có thể nhanh chóng lan rộng, gây thiệt hại về người và tài sản.
“Qua theo dõi các vụ cháy xảy ra trên các phương tiện thông tin đại chúng, gây ra những hậu quả nặng nề, đau xót, tôi nhận thấy phải chủ động nâng cao ý thức phòng ngừa cho người dân trên địa bàn thôn. Khi xảy ra sự cố, lực lượng và phương tiện tại chỗ có vai trò rất quan trọng. Vì vậy, xây dựng mô hình PCCC ngay tại khu dân cư là việc phải làm”, ông Nhật chia sẻ.
Từ suy nghĩ đó, ông Đỗ Khắc Nhật phối hợp với cấp ủy chi bộ, các đoàn thể tuyên truyền, vận động từng hộ gia đình tham gia phong trào PCCC. Các mô hình “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng” được triển khai, duy trì; phong trào “Nhà tôi có bình chữa cháy” được vận động rộng khắp. Đến nay, tỷ lệ hộ gia đình ở thôn Minh Hòa trang bị bình chữa cháy đạt 98%.
Theo ông Đỗ Khắc Nhật, điều quan trọng không chỉ là vận động người dân mua sắm phương tiện, mà còn phải phát huy vai trò của lực lượng và phương tiện tại cơ sở, đưa kỹ năng phòng cháy đến từng hộ gia đình. Từ tháng 10-2024, thôn Minh Hòa bắt đầu triển khai mô hình “Máy bơm chữa cháy nhân dân”, huy động người dân cùng đóng góp kinh phí, ngày công để thực hiện.
Để hiện thực hóa ý tưởng, ông Nhật cùng các thành viên trong thôn khảo sát địa bàn, tính toán vị trí đặt máy bơm, trụ nước và phương án lắp đặt đường ống; kiên trì tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu lợi ích lâu dài, từ đó tự nguyện chung tay đóng góp.
Hệ thống ban đầu được đầu tư gồm 2 trụ máy bơm cao áp, 47 trụ nước đôi và hơn 2.500m đường ống dẫn nước; tổng kinh phí và ngày công huy động từ nhân dân hơn 400 triệu đồng. Nhận thấy hiệu quả, người dân tiếp tục đóng góp, nâng tổng kinh phí đầu tư lên hơn 1 tỷ đồng. Đến nay, hệ thống được nâng cấp lên 10 trụ máy bơm cao áp, 160 trụ nước đôi cùng gần 10.000m đường ống dẫn nước phủ khắp các ngõ xóm.
Cách làm sáng tạo của thôn Minh Hòa là phần lớn đường ống được bố trí ngầm, bám theo đường ống thoát nước. Nhờ đó, thôn vừa tận dụng được hạ tầng sẵn có, vừa hạn chế đào xới đường làng, ngõ xóm, giảm đáng kể công sức và chi phí thi công.
Nâng cao ý thức, sự chủ động ứng phó của nhân dân
Chia sẻ về cách thức hoạt động của mô hình, ông Đỗ Khắc Nhật cho biết, khi có tín hiệu báo cháy, các thành viên trong lực lượng PCCC tại chỗ của thôn nhanh chóng có mặt, kiểm tra và vận hành máy bơm. Nguồn nước được dẫn từ ao, hồ qua đường ống đến các ngõ, xóm, phục vụ công tác ứng cứu ban đầu.
Theo phương án vận hành, chỉ sau khoảng 3-5 phút, hệ thống có thể đưa nước đến khu vực xảy ra sự cố. Cuối năm 2024 và đầu năm 2026, mô hình đã phát huy tác dụng, góp phần ngăn chặn kịp thời nguy cơ hỏa hoạn tại cơ sở sản xuất thực phẩm, bánh kẹo trên địa bàn.
Cùng với đầu tư phương tiện, thôn duy trì các buổi tuyên truyền, hướng dẫn, diễn tập PCCC và cứu nạn, cứu hộ định kỳ 2-3 tháng/lần. Qua đó, người dân được thực hành kỹ năng sử dụng bình chữa cháy, vận hành máy bơm, phối hợp xử lý tình huống và thoát nạn.
Từ hiệu quả tại thôn Minh Hòa, xã Dương Hòa nhân rộng mô hình trên địa bàn các thôn Yên Sở 1, Minh Hiệp. Theo thống kê, toàn xã hiện có 73 tổ liên gia an toàn PCCC với sự tham gia của khoảng 750 hộ gia đình và cơ sở; 540 điểm chữa cháy công cộng; 18 trụ máy bơm chữa cháy nhân dân cùng khoảng 250 trụ nước chữa cháy. Địa phương cũng đã vận động 100% hộ gia đình trang bị ít nhất một bình chữa cháy và phương tiện cứu nạn, cứu hộ ban đầu.
Thời gian qua, trên địa bàn xã không xảy ra những vụ cháy, nổ nghiêm trọng. Trưởng Công an xã Dương Hòa Trần Nhật Quang đánh giá, hiệu quả của các mô hình PCCC có sự đóng góp quan trọng của đội ngũ cán bộ cơ sở, những “cánh tay nối dài” trực tiếp gắn bó với đời sống nhân dân. Đặc biệt, ông Đỗ Khắc Nhật, với lợi thế am hiểu địa bàn, nắm rõ đặc điểm từng khu dân cư, từng hộ gia đình, đã có cách tuyên truyền, vận động phù hợp.
Theo ông Trần Nhật Quang, điều đáng ghi nhận là nhận thức của người dân trên địa bàn đã có chuyển biến rõ nét. Từ chỗ coi PCCC là nhiệm vụ của lực lượng chức năng, người dân hiểu rằng phòng cháy trước hết là bảo vệ tính mạng, tài sản của chính mình, gia đình và cộng đồng.
Trong thời gian tới, Công an xã Dương Hòa tiếp tục phối hợp với các thôn tham mưu Đảng ủy, UBND xã nhân rộng những mô hình PCCC hoạt động hiệu quả, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn, tập huấn kỹ năng cho người dân, nhất là tại các khu dân cư có nguy cơ cháy, nổ cao. Cùng với đó, xã kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện, hệ thống chữa cháy, bảo đảm luôn sẵn sàng hoạt động, phát huy hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”, chủ động phòng ngừa, kịp thời xử lý sự cố ngay từ cơ sở.