Tiến sĩ Nguyễn Quang Hòa: Thăm thẳm những miền đam mê

“Niềm dấu yêu” trở lại

Trong suốt nhiều năm gắn bó với con chữ, với nghề báo và bục giảng, Tiến sĩ Nguyễn Quang Hòa vẫn dành một khoảng trời riêng cho hội họa - niềm đam mê đã theo ông từ thuở thiếu thời. Khoảng 30 tác phẩm được trưng bày trong "Sách và tranh Nguyễn Quang Hòa" ở Sunshine Riverside Phú Thượng (Tây Hồ, Hà Nội) đa dạng từ tranh chân dung, tĩnh vật, phong cảnh; trải dài theo dấu chân khám phá và trải nghiệm của tác giả qua những miền quê Bắc Bộ, dải đất miền Trung nắng gió và cả cảnh sắc nước ngoài.

Với chất liệu chủ yếu là sơn dầu, bột màu, các tác phẩm mang đến cảm giác dịu êm, tươi sáng, đôi khi phảng phất nỗi hoài niệm về những miền đất và khoảnh khắc đã qua.

Đặc biệt, trong số những bức tranh được trưng bày, có tác phẩm vẽ sông Bính, quê hương Kiến An, Hải Phòng, được ông lưu giữ từ năm 1976. Nửa thế kỷ trôi qua, bức tranh vẫn được gìn giữ như một kỷ vật của tuổi trẻ, của những ngày đầu ông đến với hội họa. Phần lớn các tác phẩm còn lại được sáng tác gần đây, từ những khoảnh khắc đời thường tại nhà đến các chuyến đi thực tế, hành trình xuyên Việt.

Có những bức tranh được ông vẽ ngay trên đường đi, khi bắt gặp một cảnh sắc gợi cảm hứng như làng quê, cây cối, bến sông, hay con thuyền cũ nằm trên bãi cát nhớ về những ngày thênh thang vượt sóng. Có những khoảnh khắc được ông chụp lại bằng điện thoại rồi sau đó đủ độ chín của cảm xúc thì thể hiện trên những tấm toan. Hay có những tác phẩm được ông chắp nối những kí ức mà dồn lại thành hình khối, mảng màu. Mỗi bức tranh vì thế không chỉ là một cảnh sắc được tái hiện, mà còn lưu giữ dấu ấn của những chuyến đi, những rung động và cả những xao động tâm hồn riêng của người cầm cọ.

Niềm đam mê ấy đã theo Nguyễn Quang Hòa từ thuở thiếu thời. Có năng khiếu từ nhỏ, ông thường được các giáo viên tin tưởng gửi gắm vẽ những bức tranh để làm giáo cụ trực quan giảng dạy trong nhà trường. Từng mong muốn theo học trường Mỹ thuật nhưng không thành, ông bén duyên với nghề báo và nhận ra rằng, đam mê thôi chưa đủ, còn cần phải được đào tạo bài bản, có kiến thức chuyên sâu mới có thể tiến bộ trong bất cứ ngành, nghề nào. Điều này cũng là nền tảng cho việc làm báo, làm thầy của ông sau này.

Dẫu vậy, hội họa chưa bao giờ rời khỏi cuộc sống của ông. Những năm tháng chiến tranh chống Mỹ, ông từng theo học các lớp vẽ, tham gia câu lạc bộ lao động và những lớp mỹ thuật phong trào.

Năm 1976, ba bức tranh bột màu của ông được lựa chọn trưng bày tại Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc ở Hà Nội. Đó là động lực để ông tiếp tục tham gia các lớp học nâng cao, từng bước nâng cao kỹ thuật và kiến thức trên hành trình thả hồn vào những sắc màu. Trong suốt thời gian làm báo và làm thầy giáo, vẽ vẫn là một hoạt động không thể thiếu với Nguyễn Quang Hòa. Đặc biệt, khoảng 6-7 năm trở lại đây, khi có thêm thời gian dành cho hội họa, “niềm dấu yêu” trở lại mạnh mẽ hơn để ông sáng tác hàng chục tác phẩm lớn, nhỏ.

Tiến sĩ Nguyễn Quang Hòa cho biết, vẽ tranh không đơn thuần là thú vui sau những giờ làm việc căng thẳng mà còn là khoảng lặng để tìm lại sự cân bằng, thả lỏng cảm xúc và lưu giữ những điều đẹp đẽ trong cuộc sống. Tranh của ông được bạn bè, người thân yêu thích, vì thế, sáng tác nhiều nhưng “gia tài” còn lại của ông không được bao nhiêu và ước muốn thực hiện một triển lãm cá nhân vẫn cứ lùi xa mãi. Cho đến tháng 11 này, cận kề ngày Nhà giáo Việt Nam, ông quyết tâm mở cuộc trưng bày như một dấu ấn nhìn lại hành trình đã qua và cũng là để những bức tranh và cả cuốn sách do mình sáng tác được lan tỏa đến đông đảo khán giả, độc giả hơn nữa.

Trái tim nhiệt thành, giàu năng lượng

Nếu hội họa là khoảng trời riêng để Nguyễn Quang Hòa gửi gắm cảm xúc thì báo chí và giảng dạy lại là hành trình ông dành nhiều năm tháng cống hiến. Trước khi đứng trên bục giảng, ông đã kinh qua nhiều vị trí trong nghề báo, từ phóng viên, Thư ký tòa soạn đến Tổng Biên tập. Những trải nghiệm ở nhiều vị trí giúp ông có vốn kiến thức thực tiễn phong phú, trở thành chất liệu quý giá trong từng bài giảng.

Bởi vậy, trong những buổi học của Tiến sĩ Nguyễn Quang Hòa, sinh viên không chỉ được truyền đạt những nguyên tắc, quy trình nghiệp vụ, mà điều quan trọng hơn là hiểu nghề, biết cách xử lý những tình huống thực tế và ý thức được trách nhiệm của người cầm bút. Những kinh nghiệm được đúc kết qua năm tháng làm nghề được ông đưa vào bài giảng một cách gần gũi, trực quan khiến sinh viên “thấm” ngay, nhớ lâu và tự đúc rút được nhiều kinh nghiệm cho mình trong quá trình làm nghề sau này.

Nhận thấy sinh viên còn thiếu nhiều tài liệu học tập chuyên sâu, Nguyễn Quang Hòa tiếp tục dành công sức biên soạn sách, giáo trình. Đến nay, ông đã có khoảng 15 đầu sách thuộc nhiều lĩnh vực, đặc biệt là các giáo trình nghiệp vụ như: "Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn", "Biên tập báo chí", "11 bí quyết để trở thành nhà báo giỏi", "Phóng sự báo chí: Lý thuyết, kĩ năng và kinh nghiệm", "Mỹ thuật: Lịch sử - Ứng dụng - Phê bình"... đến các cuốn sách về truyền thông và sáng tác văn học.

Cuộc trưng bày "Sách và tranh Nguyễn Quang Hòa" vì thế không chỉ là dịp giới thiệu những thành quả sáng tạo, mà còn là cuộc nhìn lại một hành trình nghề nghiệp nhiều sắc màu. Dù ở hình thức nào, ông cũng dành cho công việc sự nghiêm túc và tâm huyết, hướng tới những giá trị thiết thực.

Tiến sĩ Nguyễn Quang Hòa chia sẻ đây là cuộc triển lãm đầu tiên và cũng là duy nhất của mình. Thế nhưng, bạn bè, người thân và các thế hệ sinh viên vẫn hy vọng ông sẽ có thêm những lần trưng bày tiếp theo. Bởi lẽ, sau nhiều năm dành tâm sức cho báo chí và giảng dạy, đây mới là lúc ông có thêm thời gian trở về với niềm đam mê hội họa thuở thiếu thời. Và hành trình của người thầy cầm bút, cầm cọ với những niềm đam mê còn thăm thẳm ấy hẳn vẫn còn nhiều điều để tiếp tục kể bằng một trái tim nhiệt thành và dồi dào năng lượng sáng tạo.

Phạm Hương Giang