Xưa và nay

Tìm dấu ấn Hà Nội xưa tại Ngôi nhà 87 Mã Mây

Lệ Quyên {Ngày xuất bản}

Nằm giữa lòng khu phố cổ sôi động, Ngôi nhà Di sản 87 Mã Mây là một trong những không gian hiếm hoi còn lưu giữ gần như nguyên vẹn hình hài của một ngôi nhà cổ Hà Nội cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX.

Không chỉ là điểm tham quan, nơi đây còn được xem như “bảo tàng sống”, giúp du khách hiểu sâu hơn về nếp sống, văn hóa và kiến trúc truyền thống của người Tràng An xưa.

87-ma-may.jpg
Nhiều hoạt động giới thiệu Tết truyền thống từng diễn ra tại Ngôi nhà 87 Mã Mây.

Ngôi nhà được xây dựng theo kiểu nhà ống đặc trưng của phố cổ, với mặt tiền hẹp, chiều sâu dài, kết cấu chia thành nhiều lớp không gian liên tiếp. Bố cục gồm gian ngoài để buôn bán, gian giữa tiếp khách, sinh hoạt và gian trong cùng là bếp. Tầng 2 là gian thờ và phòng nghỉ của gia chủ. Ở giữa nhà là giếng trời - một chi tiết kiến trúc quan trọng giúp lấy ánh sáng, thông gió và tạo sự hài hòa âm - dương theo quan niệm Á Đông. Chính cách tổ chức không gian này phản ánh rõ nét tư duy sống của người Hà Nội xưa: Coi trọng sự kín đáo, nền nếp nhưng vẫn gắn bó mật thiết với thiên nhiên.

Ngôi nhà sử dụng chủ yếu các vật liệu như gỗ, gạch nung, ngói ta và các kết cấu truyền thống. Từng chi tiết chạm khắc đều mang dấu ấn của bàn tay nghệ nhân, thể hiện sự tinh tế trong thẩm mỹ và triết lý sống của người Việt. Không chỉ dừng lại ở giá trị kiến trúc, Ngôi nhà Di sản 87 Mã Mây còn là nơi tái hiện sinh động nếp sinh hoạt truyền thống của một gia đình Hà Nội xưa. Từ bộ bàn ghế, sập gụ, tủ chè, đồ thờ cúng cho đến những vật dụng sinh hoạt hằng ngày… đều được bài trí đúng tinh thần của thời kỳ đó. Du khách khi bước vào không gian này có cảm giác như đang quay ngược dòng thời gian, trở về với một Hà Nội trầm mặc, chậm rãi và đầy tinh tế.

Hiện nay, ngôi nhà được Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội đưa vào vận hành như một điểm đến tham quan, giới thiệu văn hóa. Tại đây thường xuyên tổ chức các hoạt động trải nghiệm văn hóa như trình diễn nghệ thuật dân gian, giới thiệu phong tục ngày Tết, trưng bày nghề thủ công truyền thống, thưởng trà, viết thư pháp…

Ngày 19-1 vừa qua, sau thời gian tạm đóng cửa để trùng tu, Ngôi nhà Di sản 87 Mã Mây được mở cửa trở lại để phục vụ khách tham quan và tổ chức các hoạt động chào đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Tại đây diễn ra hoạt động tái hiện không gian sinh hoạt, đón Tết của một gia đình Hà Nội xưa và giới thiệu nghệ thuật cắt tỉa hoa thủy tiên. Thời gian tới, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội sẽ đưa vào những hoạt động trải nghiệm mới nhằm phát huy giá trị văn hóa của ngôi nhà, góp phần thu hút người dân và du khách khi tham quan phố cổ.

Lệ Quyên