Tấm ảnh cũ
Chiếc vali cũ nằm gọn một góc phòng, bên trong là vài bộ quần áo, cuốn sổ ghi chép đã sờn gáy và một tấm ảnh đen trắng được gói cẩn thận trong một phong bì nhỏ. Tôi nhẹ nhàng nhấc tấm ảnh lên, vuốt ve những đường nét mờ nhạt của thời gian. Đó là bức ảnh đầu tiên và cũng là duy nhất tôi chụp cùng ba.
Thời khắc ấy là khi tôi tám tuổi, một cậu bé ngây ngô, bướng bỉnh. Hôm đó, mẹ chải tóc cho tôi thật gọn gàng, chọn bộ quần áo tươm tất nhất rồi dẫn tôi ra tiệm ảnh nhỏ ở đầu phố. Mẹ bảo: “Hôm nay chụp với ba một tấm làm kỷ niệm nhé con”. Lúc đó, tôi không hiểu hết những lời ấy, chỉ biết rằng được ra tiệm ảnh là một sự kiện quan trọng. Ba tôi, một người đàn ông khắc khổ, thường ngày chỉ quen với áo sờn, dép lê, hôm đó cũng ngượng ngùng diện một chiếc sơ mi trắng đứng trước ống kính. Tôi nhìn ba, bàn tay ba đặt nhẹ lên vai tôi. Cái chạm ấy không quá chặt nhưng mang đến một cảm giác ấm áp, vững chãi lạ thường. Tôi nhớ rõ tiếng bác thợ ảnh nói: “Hai cha con cười tươi lên nào!”. Ba không phải là người giỏi thể hiện cảm xúc, nụ cười của ba hôm đó có chút gượng gạo nhưng đầy trìu mến. Còn tôi, theo bản năng, nhoẻn miệng cười thật tươi. Và thế là khoảnh khắc ấy được ghi lại.
Sau này, tôi mới thấm thía hai chữ “kỷ niệm” khi ba không còn bên tôi nữa. Căn nhà nhỏ vắng đi tiếng ho của ba mỗi sáng, không còn hình bóng người đàn ông lầm lũi cuốc đất ngoài vườn. Tấm ảnh đen trắng của hai cha con trở thành thứ duy nhất giúp tôi níu giữ hình bóng ba. Tôi mang nó theo bên mình suốt những năm tháng trưởng thành, từ khi rời quê lên thành phố học đại học, rồi khi đi làm xa và cả khi tôi lập gia đình. Tấm ảnh ấy không chỉ đơn thuần là một kỷ vật, mà còn là hành trang, là sợi dây kết nối tôi với quá khứ, với tình cảm thiêng liêng mà ba đã dành cho tôi. Mỗi lần mệt mỏi, chông chênh giữa cuộc đời, tôi lại lấy tấm ảnh ra ngắm. Ánh mắt hiền từ của ba trong bức ảnh như một lời nhắn nhủ: “Con trai à, dù cuộc sống có thế nào, hãy luôn mạnh mẽ!”.
Ba tôi là người ít nói, cả đời ba dành trọn cho gia đình bằng những việc làm hơn là lời nói. Ba chưa bao giờ nói yêu tôi, nhưng bàn tay chai sạn đặt lên vai tôi trong bức ảnh ấy, với tôi, đủ để nói lên tất cả. Ba không bao giờ dạy tôi phải sống thế nào bằng những lời lẽ hoa mỹ, nhưng cách ba sống đã dạy tôi nhiều hơn bất cứ bài học nào. Tôi học được từ ba sự kiên trì, lòng trung thực và tình yêu dành cho gia đình.
Giờ đây, khi đã trở thành một người cha, tôi càng thấu hiểu nỗi lòng của ba hơn. Tôi cũng đặt tay lên vai con trai mình, cũng vụng về như cách ba từng làm với tôi. Và tôi tin rằng, dù không cần nói quá nhiều, con trai tôi cũng sẽ cảm nhận được tình yêu mà tôi dành cho nó, như tôi đã từng cảm nhận từ ba mình.
Cuộc đời là những chuyến đi và trên mỗi hành trình, người ta luôn mang theo hành trang quan trọng nhất. Với tôi, tấm ảnh cũ này chính là một phần trong hành trang ấy. Nó là minh chứng cho một tình yêu không lời, một sự gắn kết không bao giờ phai nhạt. Dù ba đã đi xa, nhưng mỗi khi nhìn vào tấm ảnh, tôi vẫn cảm thấy ba chưa từng rời khỏi cuộc đời tôi. Ba vẫn luôn ở đây, trong trái tim tôi, trong những ký ức mà tôi mang theo và trong từng bước tôi đi trên con đường phía trước.