Giao lưu nghệ thuật Việt - Pháp qua những cuộc gặp gỡ sáng tạo

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 (từ 13 đến 28/11), Viện Pháp tại Việt Nam giới thiệu ba chương trình nghệ thuật đặc sắc, mang đến những trải nghiệm đa dạng cho công chúng Thủ đô.

Điểm đáng chú ý trong chuỗi chương trình là cách nghệ thuật đương đại được đưa vào các không gian lịch sử, văn hóa của Hà Nội. Thay vì giới hạn trải nghiệm trong các phòng triển lãm hay nhà hát sang trọng, những hoạt động này kết nối nghệ thuật với không gian công cộng quen thuộc của người dân, qua đó khuyến khích tương tác và khám phá thành phố bằng những góc nhìn mới.

Nghệ thuật đương đại hòa vào không gian đô thị

Tại chợ Đồng Xuân, không gian di sản đong đầy ký ức cộng đồng của người Hà Nội, Triển lãm thực tế tăng cường “Faune - Thế giới động vật kỳ thú” (thuộc chuỗi triển lãm “Chạm Đồng Xuân”) mang đến trải nghiệm kết hợp giữa nghệ thuật đồ họa, công nghệ thực tế tăng cường và hành trình khám phá đô thị. Chương trình được khởi xướng bởi tập thể nghệ sĩ thiết kế đồ họa Brest Brest Brest cùng đơn vị nghệ thuật số hàng đầu nước Pháp Adrien M & Claire B.

Không đơn thuần là một triển lãm công nghệ, “Faune - Thế giới động vật kỳ thú” gợi mở cách tiếp cận mới đối với di sản đô thị. Thông qua loạt áp phích bố trí trong không gian chợ Đồng Xuân, công chúng được mời khám phá thế giới động vật kỳ bí ẩn náu trong các bức tranh minh họa. Nhưng khi quan sát qua ứng dụng thực tế tăng cường Faune trên điện thoại thông minh, một thế giới sinh vật kỳ bí dần hiện ra, hòa vào kiến trúc và cảnh quan quen thuộc xung quanh.

Kết hợp nghệ thuật sắp đặt, trò chơi khám phá và trải nghiệm công nghệ thực tế tăng cường, không gian chợ Đồng Xuân được đánh thức trong một góc nhìn khác, nơi ranh giới giữa thực và ảo, nghệ thuật và nhịp sống đời thường dần được xóa nhòa.

Cuộc gặp gỡ thông qua ngôn ngữ hình thể

Nếu “Faune - Thế giới động vật kỳ thú” đưa công nghệ vào không gian di sản thì vở múa “Näss (Les gens - Những con người)” của biên đạo múa người Pháp gốc Maroc - Fouad Boussouf - là sự kết hợp giữa tinh thần hip-hop đương đại với những âm hưởng truyền thống của văn hóa Maroc, mở ra cuộc gặp gỡ thông qua ngôn ngữ hình thể.

Lấy cảm hứng từ thanh âm truyền thống và huyền thoại âm nhạc của nhóm Nass el Ghiwane những năm 1970, “Näss” quy tụ bảy vũ công với những chuyển động mạnh mẽ và giàu năng lượng. Hòa quyện giữa kỷ luật và sự phóng khoáng, kỹ thuật điêu luyện và sự dấn thân trọn vẹn trong cấu trúc vũ đạo không ngừng biến đổi, mỗi vũ công khẳng định một cá tính riêng nhưng cùng hòa quyện trong dòng chuyển động tập thể, qua đó làm mới sự phong phú của văn hóa Maroc trong ngôn ngữ của các điệu nhảy đường phố đương đại.

Khi âm thanh Hà Nội trở thành chất liệu sáng tạo

Điểm nhấn rõ nét trong giao lưu sáng tác giữa nghệ sĩ Việt Nam và Pháp phải kể đến chương trình nghệ thuật “Hà Nội, những vang động” diễn ra trong khuôn khổ Gala bế mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 tại sân khấu mặt tiền chợ Đồng Xuân.

Chương trình được dựa trên ý tưởng chủ đạo “Kẻ Chợ dưới vầng trăng sáng”, do Nguyễn Quốc Hoàng Anh làm tổng đạo diễn, nghệ sĩ guitar người Pháp gốc Việt Nguyên Lê làm giám đốc âm nhạc, NSND Trần Ly Ly làm tổng biên đạo, do Viện Pháp tại Việt Nam - Hà Nội đồng sản xuất cùng Lên Ngàn và XPLUSX Studio.

Với sáu chương gồm “Tịch”, “Mở”, “Kẻ Chợ”, “Hội”, “Trăng”, “Vọng”, được triển khai qua ba hồi “Thức”, “Động”, “Vọng”, chương trình lấy chợ Đồng Xuân làm trung tâm cảm hứng. Không chỉ là địa điểm biểu diễn, khu chợ lịch sử còn được xem như một nhân vật chính thể hiện bản sắc và cá tính của Hà Nội, Thăng Long - Kẻ Chợ qua những thanh âm đặc trưng được nhận diện và sáng tạo.

Một làn điệu chèo hay bài xẩm” mang hơi thở blues và funk, sự kết nối giữa nghệ thuật tuồng cổ với tiếng guitar rock, giai điệu quan họ được chuyển soạn cho dàn dây và ban nhạc, hay những bài hát xướng xô, tiếng trống hội trong dòng chảy âm nhạc đa sắc - những chất liệu tưởng chừng khác biệt không đứng riêng lẻ mà cùng hòa quyện, tạo nên một không gian âm nhạc vừa mang dấu ấn truyền thống, vừa có tinh thần đương đại. Đó là những vang động của Hà Nội xưa và nay, một Hà Nội được cảm nhận qua giọng nói, nhịp điệu, ký ức và sự hiện diện của con người.

Ba chương trình nghệ thuật được Viện Pháp tại Việt Nam giới thiệu trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận và thực hành nghệ thuật của nghệ sĩ Pháp, khẳng định góc nhìn về một dòng chảy sáng tạo không ngừng vận động được nuôi dưỡng bởi sự đa dạng văn hóa và những cuộc gặp gỡ giữa nghệ sĩ, công chúng và thành phố.

Thông qua ba sự kiện này, Viện Pháp tại Việt Nam mong muốn tôn vinh sự phong phú trong giao lưu nghệ thuật giữa Pháp và Việt Nam, đồng thời mở ra những khả năng sáng tạo mới từ cuộc gặp gỡ giữa thực hành nghệ thuật đương đại, những biểu đạt văn hóa và các không gian mang tính biểu tượng của Thủ Đô. Đây cũng là một trong những ý nghĩa của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026: tạo dựng môi trường để nghệ sĩ, nhà thiết kế, cộng đồng sáng tạo và người dân cùng tham gia vào đời sống văn hóa đô thị, góp phần đưa Hà Nội trở thành điểm đến của những ý tưởng mới và các hoạt động giao lưu nghệ thuật quốc tế.