Tháng 11 chờ đông

Hà Nội chông chênh mà vẫn gần gụi, ấm áp đón tháng cuối cùng trước khi mùa Noel về trên phố Hàng Mã, Nhà Chung dịu ngọt bờ môi. Tháng 11, gió nhiều hơn và mưa bỗng hồn nhiên trở về trên những con đường lao xao.

Đi qua sông Hồng, cảm nhận tháng 11 trong làn sương mỏng len qua cầu Long Biên như dải lụa mềm kể chuyện thiên thu. Lại đón mùa nước cạn, khi dòng sông lùi xa, để lộ những bãi bồi và những cánh buồm nâu từng neo đậu nơi bến Phúc Tân.

Bãi sông còn đó, cánh buồm xa xưa và những câu chuyện vẫn ở lại. Xóm vạn đò với những con thuyền mong manh, những nếp nhà tạm bợ quây lại bằng thùng nhựa, vừa đủ trải manh chiếu cho cả gia đình, vẫn hiện hữu bên dòng sông. Lũ trẻ dưới sông ngày ngày đến lớp, trong khi bố mẹ mải miết tìm đủ nghề mưu sinh, mong một ngày mai sông Hồng đẹp hơn, không còn những cảnh nhếch nhác, tạm bợ.

Những phiên chợ ven sông vẫn họp từ lúc rạng sáng. Đó là chợ chuối, nơi những chuyến hàng từ mạn Nam Định, Hưng Yên ngược về neo đậu ở bến Phúc Tân. Là chợ sành sứ, nơi những chậu, bình trồng hoa của người Thổ Hà, Bát Tràng vượt những con đường đất mạn Tứ Liên, Nhật Tân từ bờ sông vào các khu vườn trồng hoa, trồng đào, trồng quất. Những phiên chợ ấy thường chỉ họp thoáng qua nửa đêm, ồn ào trong chốc lát rồi tan theo nhịp sóng. Cứ thế, mỗi sớm mai, sông Hồng lại thức dậy cùng nhịp thở của phố, như chưa từng có cuộc náo nhiệt nào vừa đi qua. Ít người Hà Nội biết rằng, giữa lòng thành phố vẫn có những phiên chợ đêm bình dị như thế.

Sông Hồng ví như sông Cái mang ý nghĩa người mẹ chở che vẫn êm đềm đi qua thành phố như bao đời nay, bồi đắp những bãi bồi, những nếp sống rất Hà Nội, thầm thì chẳng muốn nói cùng ai. Có một lớp người phố dường như đã mỏi mệt với sự xô bồ, thường tìm cách thoát khỏi vòng quay gấp gáp bằng những khoảng thời gian lặng lẽ bên sông. Cách ẩn cư ấy thật lạ: chỉ muốn gần con sông, trong những khuôn viên nhỏ để tập thể thao, sinh hoạt cộng đồng, ca hát mỗi ngày. Giữa những bãi ngô, bãi khoai biêng biếc, bên dòng sông Hồng vẫn có một nhịp sống riêng của những người Hà Nội suy tư, trầm lắng.

Từ cảm nhận sông Hồng những ngày mờ sương, lại trở về phố trong tháng 11, nơi vẫn có những con đường nắng xiên qua hai hàng cây. Tinh ý một chút, đi qua những con phố ngập nắng, chẳng thể không để mắt đến những ban công hoa giấy chìa ra duyên dáng làm điệu. Những chiếc ban công ấy giờ đã trở thành góc nhìn đẹp của bao hàng quán thức thời, nơi có những buổi ngây ngất nắng, những chiều chan chứa gió bên khung cửa mở toang, nơi các cặp đôi tình tứ hẹn hò, chọn ngày lành tháng tốt.

Tinh ý hơn nữa, giữa bao xô bồ vẫn có thể bắt gặp thoảng hương bồ kết nồng nàn, xa ngái trên mái tóc mây của một cô gái tân thời vừa lướt qua. Chẳng còn riêng những cô gái Hàng Đào, Hàng Bạc, Hàng Gai, Cầu Gỗ…, bởi Hà Nội hôm nay đã mở rộng mênh mang. Những nết ăn, nết ở, những nét thanh lịch như báu vật được chắt chiu qua năm tháng của người Hà Nội vẫn âm thầm lan tỏa trong cách nhìn, cách nghĩ mới mẻ hôm nay.

Bình yên một ngày đón đông phong. Ngày của hương bánh chưng rán trên mâm nhôm góc phố Thanh Hà theo gió đánh thức nỗi nhớ cồn cào. Nhớ những sớm tinh mơ, ngái ngủ nép sau lưng mẹ trên vòng xe kẽo kẹt đến lớp. Nhớ những buổi tan ca hối hả trở về mái ấm, nơi có bao người đang ngóng đợi. Nhớ cả những đêm gió mùa, tung chăn ấm xuống phố chỉ để cảm nhận phố phường theo một cách lãng đãng, phôi pha, cho nỗi nhung nhớ thêm đong đầy.

Hà Nội vẫn vẹn nguyên nét đài các, dù tháng năm đã phôi pha trên những con đường, dưới góc nhìn từ bến sông, hay bên cây cầu cũ kỹ. Bởi thế, mỗi đợt đông phong dạo qua năm tháng, in hằn trên những vòm cây mái ngói cũ xưa, dường như cũng biết gọi tên mình bằng những hình ảnh thân thương rất đỗi Hà Nội.

Gió mùa khắc tên trên má hồng thiếu nữ qua những ngày chờ đông. Gió xuân mang theo sắc đỏ của hoa gạo, sắc xanh của lộc vừng, bình yên trong bao ngõ nhỏ xôn xao. Còn có những ngọn gió hè đến từ phương nam hây hẩy vờn trên mái tóc bay buổi tan trường e ấp năm nào. Tất cả lời của gió còn ở lại trong những câu thơ… Như từng đọn gió qua phố cũng biết gọi tên mình, tình yêu Hà Nội luôn mang âm hưởng của một nỗi nhớ khó gọi thành tên, chẳng bao giờ đổi thay, ngay cả khi xa mặt cách lòng.

Hà Nội tháng 11 mang một cảm giác rất riêng, vừa thân thuộc, vừa níu giữ. Dẫu đã đi mòn gót thanh xuân, dẫu đã quen từng viên gạch, nhắm mắt cũng có thể lần tìm lối cũ, vẫn không thôi vọng nhớ tiếng leng keng của tàu điện năm nào. Tình yêu ấy cứ vẹn nguyên, thủy chung, chẳng thể gọi thành tên.

Tháng 11 lại bắt đầu những đêm không ngủ. Muốn trở về nơi phố khuya, ngồi cùng mảnh trăng đơn côi, kể mãi câu chuyện xưa ấy!