Những mùa thu rực rỡ

Thật thú vị khi tự thưởng cho mình những phút giây thanh nhàn nhẹ bước qua những con phố mà mùa thu 72 năm trước đã hoan ca đón bước chân “trùng trùng như sóng” của đoàn quân chiến thắng từ chiến trường Điện Biên, chiến khu Việt Bắc, chiến khu Trần Hưng Đạo... về tiếp quản Thủ đô, để nghe thiên nhiên rạng rỡ gọi mời.

Cái nhịp đất trời mùa thu giục lòng người đằm sâu hơn, nhịp đời lơi chậm hơn để cảm được cái trầm lắng trong hồn đất, trong những nếp nhà xưa giao thoa cùng bao công trình hiện đại vươn tới chân mây. Tiếng nhạc dìu dặt phát ra từ hệ thống loa công cộng “Không thể nói trời không trong hơn, và mắt em xanh khác ngày thường.

Khi đoàn quân kéo về mùa thu ấy, nhịp trống rung ba mươi sáu phố phường...”. Tất cả như nhắc nhớ chúng ta về một mùa thu cách mạng đầy tự hào. Để chúng ta lại thấy lòng bừng lên những hồi ức về một mốc son lịch sử chói lọi, một khúc hát của những con người chiến thắng, làm nên lịch sử.

Bao mùa thu rực rỡ đã đi qua đời tôi, để rồi sáng nay thức dậy, tôi lại thấy hơi thu lành lạnh, chậm chậm xuôi xuống phố theo guồng quay xe đạp của người phụ nữ bán hoa cúc muộn. Lại chạnh nhớ những mùa cúc vàng như mật, ngậy như men thu trong lịch sử ngàn năm. Mùa cúc nào vàng như ngôi sao năm cánh lồng lộng trên quốc kỳ trong ngày độc lập, ngát hương trên đôi tay người thanh nữ Hà thành trên những cửa ô; mùa cúc nào những “tài hoa ra trận”, tạm biệt Hà Nội, tạm biệt giảng đường theo những đoàn quân ra chiến trường ác liệt...?

Miên man trong dòng suy tưởng ấy, bước chân đã lên giữa nhịp dầm thép của cây cầu Long Biên lịch sử. Từ đây, phóng tầm mắt lên trời thu trong vắt, ghi vào tâm trí ba đỉnh cao phía Tây dãy Tản Viên linh thiêng trong ráng mây hồng, nhớ những người “muôn năm cũ” đã dành tặng cho cháu con những mùa thu cách mạng đầy tự hào hôm nay.

Nhớ lắm, khi còn thơ bé, khi mùa đã gặt, chèo bẻo gọi nhau về trong mùi ổi chín lựng, ông bà tôi sửa soạn mâm bồng dâng lòng thành kính lên tiên tổ, cầu quốc thái dân an, mừng Thủ đô đổi mới. Chỉ dăm thứ quả vườn nhà, vài ba chiếc bánh nếp và đôi ba gói chè, thuốc được chuẩn bị kỹ lưỡng từ đôi tay vén khéo của bà mà xiết bao thơm thảo. Rồi ông tôi cùng những người bạn cựu chiến binh trong làng lại cùng nhau ngồi chiêu ngụm trà ướp hoa cúc chi kể chuyện ngày Trung đoàn về tiếp quản Thủ đô. Những gương mặt nhuốm màu thời gian chợt như bừng sáng quá vãng một thời trẻ trai biền biệt núi rừng theo kháng chiến suốt 9 năm, nay mới về lại quê hương. Xe đi qua cầu, họ nhìn về phía những ngôi làng có cha mẹ, người thân xa cách bao năm đã bị cháy rụi, lòng chỉ muốn bơi vượt sông về thăm mà rồi đành nén lại.

Cái làng bị cháy rụi ngày ấy vốn là một làng cổ nằm nghiêng nghiêng dọc bờ bắc sông Hồng, quanh năm bồi lở phù sa và xanh um những nương dâu, bãi khế. Tuổi thơ tôi là những tháng ngày chân đất chạy trên doi cát ven sông, đuổi bắt lũ cua còng hoặc theo bà chăm dâu đã hằn sâu trong ký ức.

Những chiều bên sông, bà lại kể cho đám cháu lau nhau trứng gà, trứng vịt về những ngày cùng các bạn trong đội văn công Tổng cục Chính trị từ chiến khu về Thủ đô thực hiện nhiệm vụ biểu diễn văn nghệ phục vụ nhân dân Hà Nội.

Cô gái Thái từ miền Tây Bắc xa xôi vốn dĩ đã quen với sân khấu chỉ vừa đủ trải hai tấm chiếu trên chiến khu hay giữa trận địa, nên đứng trên sân khấu cạnh hồ Hoàn Kiếm mà bất chợt run bắn. Trong điệu múa sạp dân gian, cô đã lọt vào tầm mắt yêu thương của anh lính gốc Hà Nội làm nhiệm vụ bảo vệ, từ đó nên duyên cầm sắt mà về làm dâu bên bờ sông Cái.

Và cũng bởi yêu sông, nên những ngày cuối thu lang thang ngắm đất trời, tôi bất chợt nhận ra dáng đứng của rất nhiều những cây cầu mới xây đang nối nhịp yên vui về muôn hướng. Bên những cây cầu tuổi đời đã trăm năm có lẻ hoặc sấp xỉ tuổi tôi đã gắn với bao thăng trầm của Thủ đô, đã có thêm những dáng cầu hiện đại như Đông Trù cong lả tựa nét mày duyên người con gái, hay Nhật Tân vươn cao như từng đợt triều dâng sóng hoặc Vĩnh Tuy khoáng đạt như cánh chim Lạc bay trên mặt nước, Thanh Trì tựa khuôn nhạc trên bản hòa ca Hồng Hà... khiến tôi ngỡ ngàng về một Hà Nội đang kiêu hãnh vươn mình.

Trên dòng nước miên man phù sa xứ sở, cầu Trần Hưng Đạo, Tứ Liên, Thượng Cát... đang gấp rút chạy đua cùng thời gian. Thành phố đã quyết liệt khởi công, xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô; đưa vào vận hành các tuyến đường sắt đô thị; khánh thành Trung tâm Triển lãm Việt Nam quy mô lớn nhất Đông Nam Á; khởi công Nhà hát Ngọc Trai...

Những cây cầu ấy, những công trình ấy đã và đang là nhịp nối quan trọng trong việc kết nối đô thị vệ tinh với vùng trung tâm và các tỉnh lân cận, hệ thống logistics liên kết các hành lang, vành đai kinh tế, tạo sức vươn để Hà Nội kết nối với trăm miền, Hà Nội với năm châu.

Miền đất rồng bay giờ đây không chỉ là Thủ đô anh hùng, trái tim của cả nước và điểm đến văn hóa của thế giới mà còn đang mang sứ mệnh là ngọn cờ tiên phong mở đường cho đổi mới, góp phần vun đắp tầm vóc dân tộc, nơi khởi phát khát vọng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và hạnh phúc.