Để hội họa vẽ nên những chân trời hy vọng

Thế giới rộng lớn qua ô cửa nhỏ

Một ô cửa sổ, những bụi dong riềng xanh tốt, vài khóm hoa rực rỡ dưới ánh nắng và khoảng trời trong xanh… Đó là thế giới được Bùi Thị Thơm tái hiện trong bức tranh “Môi trường thiên nhiên”, tác phẩm từng giành giải Ba cuộc thi vẽ tranh “Thế giới quanh tôi” thuộc khuôn khổ Giải thưởng Nghệ thuật Pan Pacific Hà Nội 2025.

Bùi Thị Thơm (sinh năm 2001) được đưa đến cô nhi viện từ khi mới 2 tuổi. Bị bại liệt toàn thân, chân tay co quắp, nhưng cô gái nhỏ không vì thế mà từ bỏ niềm yêu thích hội họa.

Không thể cầm cọ bằng tay, Thơm chọn cách dùng miệng để vẽ. Để hoàn thành một bức tranh, em phải tập trung điều khiển cây cọ qua từng cử động, nhẫn nại với mỗi đường nét và mảng màu. Những bức tranh dần thành hình bằng chính sự bền bỉ ấy, như một cách Thơm tự mở rộng thế giới của mình, vượt ra ngoài những giới hạn của cơ thể.

Bức tranh “Môi trường thiên nhiên” được hình thành từ chính những gì Thơm quan sát qua ô cửa sổ nơi mình sinh sống. Thơm kể, mình chỉ nhìn ra cửa sổ rồi vẽ lại khung cảnh bên ngoài, không nghĩ tác phẩm ấy sẽ mang đến một giải thưởng. Điều đáng quý nhất là Thơm chưa bao giờ để những khó khăn ngăn mình tìm kiếm niềm vui.

Dẫu thế giới bên ngoài chỉ có thể được cảm nhận qua ô cửa nhỏ hay những lần hiếm hoi được đi xa, em vẫn bền bỉ học cách đưa cảnh sắc thiên nhiên lên trang vẽ. Những đường nét được tạo nên bằng sự cố gắng ấy đã mở ra cho Thơm một khoảng trời riêng để em thể tự do thể hiện cảm xúc và nuôi dưỡng ước mơ.

Bền bỉ theo đuổi đam mê

Nếu hội họa giúp Bùi Thị Thơm mở rộng thế giới của mình thì với Lại Thanh Quang (sinh năm 2005, quê Thái Bình), những nét vẽ lại là cách để chàng trai trẻ giao tiếp và kết nối với mọi người.

Sinh ra đã không thể nghe, nói, Quang từng gặp nhiều khó khăn khi muốn diễn đạt suy nghĩ, mong muốn của bản thân. Những điều người bình thường dễ dàng bày tỏ bằng lời lại trở thành trở ngại trong cuộc sống hằng ngày của em.

Khi còn nhỏ, có những lúc Quang cảm thấy bí bách vì không thể khiến người xung quanh hiểu mình. Trong khoảng thời gian phải hạn chế xem tivi, vẽ tranh trở thành hoạt động mà cậu bé dành nhiều thời gian nhất. Sau khi học hết cấp II tại trường dành cho trẻ khuyết tật, Quang được bố đưa đến Câu lạc bộ Họa sĩ trẻ Thái Bình để học vẽ. Tại đây, em gặp họa sĩ Hoàng Trung Dũng, người thầy có ảnh hưởng quan trọng trên hành trình em đến với hội họa.

Những buổi học đầu tiên, việc giao tiếp giữa thầy và trò không dễ dàng. Người thầy phải trực tiếp làm mẫu, hướng dẫn qua từng thao tác, còn Quang quan sát, thực hành rồi ra hiệu khi đã hiểu. Không thể tiếp nhận bài giảng theo cách thông thường, Quang học bằng đôi mắt, bằng sự quan sát tỉ mỉ và những lần thực hành. Chính sự kiên trì của cả thầy và trò đã giúp những bài học hội họa dần trở nên gần gũi hơn. Từng nét vẽ, hình khối và màu sắc trở thành ngôn ngữ chung, giúp họ hiểu nhau mà không cần lời nói.

Con đường đến với hội họa của Quang vì thế đòi hỏi nhiều nỗ lực. Để nắm bắt một kỹ thuật, em phải tập trung quan sát, ghi nhớ và tự mình thực hiện. Tình yêu hội họa cùng sự hướng dẫn tận tình của người thầy đã giúp Quang từng bước vượt qua trở ngại, bồi đắp khả năng sáng tạo và sự tự tin.

Từ niềm yêu thích ban đầu, Quang dần khẳng định năng lực qua các tác phẩm. Năm 2025, bức tranh “Nắng chiều Tam Cốc” của Quang giành giải Nhất nhóm nghệ sĩ khuyết tật tại Giải thưởng Nghệ thuật Pan Pacific Hà Nội. Tác phẩm khắc họa vẻ đẹp bến thuyền Tam Cốc (Ninh Bình), gửi gắm tình yêu quê hương, đất nước qua khung cảnh thiên nhiên bình yên.

Một năm sau, Quang tiếp tục giành giải Nhì ở mùa giải 2026 với tác phẩm “Ban mai tươi sáng”. Hai giải thưởng liên tiếp ghi nhận những cố gắng bền bỉ của chàng trai trẻ trên con đường theo đuổi đam mê. Đằng sau những bức tranh ấy là cả quá trình học hỏi, rèn luyện để một người từng gặp khó khăn trong giao tiếp có thể kể câu chuyện của mình bằng sắc màu.

Bùi Thị Thơm và Lại Thanh Quang là hai trong số những tài năng nghệ thuật được phát hiện, ghi nhận qua Giải thưởng Nghệ thuật Pan Pacific Hà Nội. Trải qua ba mùa tổ chức, cuộc thi từng bước khẳng định vai trò là sân chơi sáng tạo chuyên nghiệp, giàu tính nhân văn, góp phần phát hiện, ươm mầm tài năng, đặc biệt là những nghệ sĩ có hoàn cảnh thiệt thòi. Với sự đồng hành của các cơ sở đào tạo mỹ thuật cùng hội đồng giám khảo gồm những chuyên gia Việt Nam và quốc tế, giải thưởng tạo cơ hội để các nghệ sĩ giới thiệu tác phẩm, khẳng định năng lực và đến gần hơn với công chúng.

Tiếp nối hành trình ấy, Giải thưởng Nghệ thuật Pan Pacific Hà Nội do Khách sạn Pan Pacific Hà Nội phối hợp cùng Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam tổ chức, lựa chọn chủ đề “Giao Điểm” cho mùa 2027, khuyến khích những góc nhìn đa dạng về sự kết nối giữa con người, cuộc sống và thế giới. Cuộc thi dành cho nghệ sĩ trẻ, nghệ sĩ khuyết tật và các tài năng dưới 18 tuổi, nhận tác phẩm trực tuyến đến hết ngày 31-12-2026.