Hà Nội văn

Có một Hà Nội bước ra từ trang sách

Thảo Nguyên • 19/11/2026 - 09:42

Tôi sinh ra ở một miền quê, nơi những cánh đồng trải dài đến tận chân trời, những con đường làng quanh co qua từng xóm nhỏ và nhịp sống dường như lúc nào cũng chậm hơn phố thị. Thế nhưng, trong trí tưởng tượng của một đứa trẻ, Hà Nội mới là miền đất đầy mê hoặc.

hanoimoi.com.vn-uploads-images-phananh-2021-04-15-_sach3.jpg
Có một Hà Nội bước ra từ trang sách. Ảnh minh họa: Hồ Tấn

Tôi biết đến Hà Nội không phải từ những chuyến đi, mà qua những trang sách. Những trang văn của Thạch Lam trong “Hà Nội băm sáu phố phường” mở ra một thế giới mà ở đó, mỗi con phố dường như đều có linh hồn, mỗi thức quà đều mang theo một phong vị riêng. Những trang viết của Vũ Bằng trong “Thương nhớ mười hai” lại khiến tôi hình dung về một Hà Nội có đủ mười hai mùa thương nhớ, có mưa bụi tháng Giêng, có cốm xanh mùa thu, có cái rét ngọt khiến người ta muốn ngồi lại bên một ấm trà nóng. Rồi những câu chuyện về phố phường, con người, nếp sống Hà thành trong sách của Tô Hoài, Băng Sơn cứ thế bồi đắp thêm vào trí tưởng tượng non nớt của tôi.

Hà Nội trong sách đẹp đến mức đôi khi tôi tự hỏi, liệu ngoài đời có một thành phố như thế thật không? Có những con phố mang tên Hàng Đào, Hàng Bạc, Hàng Mã; có Hồ Gươm xanh thẳm giữa lòng thành phố; có những mái nhà rêu phong, những ban công nhỏ và những gánh hàng rong chở cả mùa đi qua phố... Tôi chưa từng nhìn thấy tàu điện leng keng, chưa từng được ăn một bát phở giữa mùa đông Hà Nội, nhưng lại có thể tưởng tượng ra tất cả qua những dòng chữ. Cứ thế, Hà Nội trở thành một giấc mơ, một miền đất mà tôi thầm mong có ngày được đặt chân tới.

Rồi giấc mơ ấy thành hiện thực. Tôi đến Hà Nội. Nếu có điều gì khiến tôi mê mẩn Hà Nội những ngày đầu, có lẽ đó là những hiệu sách. Tôi có thể bỏ cả buổi, thậm chí quên cả giờ ăn, giờ nghỉ để lang thang giữa những kệ sách ở Đinh Lễ, Nguyễn Xí. Những hiệu sách ấy với tôi chẳng khác nào những kho báu. Sách xếp tầng tầng, lớp lớp, đủ mọi thể loại, đủ những cái tên từng nghe, từng đọc và cả những cuốn chưa bao giờ biết đến. Chỉ cần bước vào, tôi đã có cảm giác mình vừa mở thêm một cánh cửa để đi sâu hơn vào thế giới rộng lớn.

Những cuốn sách viết về Hà Nội lại càng có sức hấp dẫn đặc biệt. Tôi muốn đọc thêm về những con phố, những món ăn, những nếp nhà, những con người mà mình đang được gặp mỗi ngày. Từ “Miếng ngon Hà Nội” đến “Chuyện cũ Hà Nội”, “Người và phố”…, mỗi cuốn sách như một mảnh ghép, giúp tôi nhận ra thành phố này không chỉ có những gì mắt thấy, tai nghe, mà còn có cả một chiều sâu văn hóa, lịch sử và ký ức.

Tôi từng nghĩ, chỉ cần có sách và thời gian, mình có thể ở mãi trong những hiệu sách ấy. Hà Nội khi đó là thành phố của những con đường, những hồ nước, những công trình kiến trúc, và có cả một thư viện khổng lồ, nơi mỗi góc phố đều có thể dẫn đến một câu chuyện...

Nhưng càng lớn, tôi nhận ra nhịp sống đô thị ngày một gấp gáp, những không gian đọc dần bị thu hẹp bởi vô vàn hình thức giải trí khác. Đôi khi, tôi chạnh lòng trước cách người ta dễ dàng bỏ quên sách, thậm chí không còn đủ kiên nhẫn để lật giở vài trang giấy.

dsc_6742(1).jpg
Khu vực đọc sách ở Trung tâm học tập cộng đồng xã Hoài Đức. Ảnh: P.T

Tôi cũng từng tự hỏi, liệu những đứa trẻ hôm nay có còn biết đến Hà Nội qua những trang văn? Liệu có ai còn háo hức tìm đọc hay còn tò mò về những con phố đã đi vào ký ức của Tô Hoài, Băng Sơn?

Một buổi sáng, trên đường đi làm, tôi bất chợt gặp một hình ảnh thật đặc biệt. Trời đổ mưa. Dưới mái hiên bên đường, một cậu bé ngồi nép mình, cúi đầu chăm chú đọc sách. Mưa mỗi lúc một nặng hạt, dòng người vội vã lướt qua, những chiếc xe nối nhau hắt nước lên mặt đường. Còn cậu bé vẫn ngồi đó, đôi mắt dán vào những dòng chữ, thỉnh thoảng đưa tay lật sang trang mới. Em dường như quên cả cơn mưa, quên cả sự ồn ào đang diễn ra xung quanh. Trong khoảnh khắc ấy, mái hiên nhỏ không chỉ che cho em khỏi ướt, mà còn như mở ra một khoảng trời riêng, nơi em được tự do đi đến những miền đất khác bằng trí tưởng tượng của mình.

Tôi nhìn cậu bé, bất giác thấy lại mình của những năm tháng trước. Cũng từng là một đứa trẻ, từng ngồi hàng giờ bên những trang sách, từng mơ về một Hà Nội chưa một lần đặt chân tới. Tôi bỗng thấy lòng mình nhẹ nhõm. Hóa ra, sách chưa bao giờ thực sự bị bỏ quên. Có thể người đọc không còn đông như trước, có thể những hiệu sách không phải lúc nào cũng tấp nập, nhưng đâu đó vẫn có những đứa trẻ say mê từng trang giấy.

Và biết đâu, nhiều năm sau, cậu bé trú mưa dưới mái hiên ấy sẽ còn nhớ buổi sáng hôm nay, nhớ cơn mưa bất chợt và cuốn sách đã cùng em đi qua khoảnh khắc ấy. Có thể, từ những trang sách, em sẽ hình dung một Hà Nội của riêng mình. Để rồi một ngày, khi bước chân qua những con phố thân quen, em nhận ra những điều từng đọc và thấy lòng mình gắn bó với thành phố này từ bao giờ. Bởi Hà Nội đâu chỉ hiện hữu trên những con phố ta từng đi qua, mà còn lặng lẽ sống trong những trang sách đã đọc, những giấc mơ từng ấp ủ và cả những ký ức được trao truyền qua năm tháng.

Có những tình yêu bắt đầu như thế, từ một trang sách, rồi theo ta đi suốt cuộc đời.

(0) Bình luận
Nổi bật
Đừng bỏ lỡ
Có một Hà Nội bước ra từ trang sách