Đô thị các nước

Số hóa thay đổi cách các thành phố trên thế giới phát triển du lịch

Kim Phượng tổng hợp • 20/11/2026 - 10:18

Sự phát triển của du lịch đô thị đang đặt ra yêu cầu không chỉ thu hút thêm du khách, mà còn phải khai thác hiệu quả hơn giá trị kinh tế, văn hóa và dịch vụ từ mỗi hành trình. Tại nhiều quốc gia, công nghệ số và dữ liệu được sử dụng để nắm bắt nhu cầu, kết nối doanh nghiệp và điều tiết hoạt động tại các điểm đến.

Những chuyển động này cũng cho thấy hướng tiếp cận mà Hà Nội có thể từng bước triển khai khi đưa nền tảng HanoiGo vào vận hành và tiếp tục hoàn thiện hoạt động du lịch trên môi trường số.

inchoen.jpg
Ứng dụng du lịch Incheon-easy được phát triển hỗ trợ chính quyền quản lý dòng khách, kết nối doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả kinh tế tại địa phương. Ảnh: Wikimedia Commons

Xu hướng du lịch thông minh

Trong nhiều năm, thành công của một điểm đến du lịch thường được đánh giá qua số lượng khách, doanh thu và mức độ nổi tiếng. Tuy nhiên, lượng khách tăng chưa hẳn đồng nghĩa với hiệu quả phát triển tương xứng. Tình trạng quá tải tại một số điểm tham quan, dòng khách tập trung vào mùa cao điểm, thời gian lưu trú ngắn, hay lợi ích kinh tế chưa lan tỏa rộng đến cộng đồng địa phương đang đặt ra yêu cầu đổi mới cách tổ chức hoạt động du lịch.

Thay vì chỉ tập trung quảng bá và thu hút khách, nhiều đô thị đã chuyển sang khai thác dữ liệu để hiểu rõ hơn nhu cầu, thói quen và hành trình của du khách. Thông tin về điểm đến được tìm kiếm, tuyến đường di chuyển, dịch vụ lưu trú, mức chi tiêu, hay phản hồi sau chuyến đi có thể giúp cơ quan quản lý nhận diện xu hướng thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp và điều chỉnh hoạt động du lịch sát với thực tế hơn.

Báo cáo Du lịch thông minh trong thực tiễn: Cách các đô thị quản lý điểm đến bằng dữ liệu do Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU- cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc về lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông) công bố năm 2026 đã tập hợp kinh nghiệm từ nhiều quốc gia, trong đó có Hàn Quốc, Tây Ban Nha, Italy, Nhật Bản và Brazil. Điều này cho thấy công nghệ đang được sử dụng để vừa cải thiện trải nghiệm của du khách, vừa hỗ trợ chính quyền quản lý dòng khách, kết nối doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả kinh tế tại địa phương.

Tại Incheon (Hàn Quốc), ứng dụng du lịch Incheon-easy được phát triển với các tiện ích như bản đồ, chỉ dẫn di chuyển, trải nghiệm thực tế tăng cường, thực tế ảo, gợi ý hành trình và phiếu ưu đãi tại các cơ sở kinh doanh. Đặc biệt, ngoài giúp du khách tìm hiểu điểm đến, nền tảng còn khuyến khích họ sử dụng dịch vụ của các cửa hàng, nhà hàng và doanh nghiệp địa phương.

Theo báo cáo ITU năm 2026, riêng tính năng phiếu ưu đãi trên ứng dụng đã tạo doanh thu khoảng 262 triệu won cho các cơ sở kinh doanh địa phương trong năm 2024, tăng 71,2% so với năm trước. Hoạt động này thu hút khoảng 95.000 lượt khách, với tác động kinh tế từ du khách ước tính 7 tỷ won.

Nền tảng cũng hỗ trợ Incheon theo dõi hoạt động du lịch và cải thiện khả năng tiếp cận điểm đến. Báo cáo cho biết thành phố đã xây dựng thông tin hỗ trợ tiếp cận tại 197 địa điểm, gồm lối đi cho xe lăn, lối vào và đường dốc; mức độ hợp tác với các khu kinh doanh địa phương tăng 67% so với năm trước.

Ở quy mô rộng hơn, Tây Ban Nha lựa chọn hướng phát triển nền tảng dùng chung để kết nối dữ liệu giữa các điểm đến, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Thay vì để mỗi địa phương xây dựng một hệ thống thông tin riêng lẻ, nước này triển khai Nền tảng Điểm đến thông minh (PID), hướng tới chia sẻ dữ liệu và hỗ trợ quản lý du lịch trên phạm vi toàn quốc.

Theo cơ quan phát triển du lịch nhà nước SEGITTUR, Tây Ban Nha dành khoảng 130 triệu euro từ "Kế hoạch phục hồi, chuyển đổi và nâng cao năng lực cạnh tranh" để xây dựng nền tảng. Trong đó, 46 điểm đến được phân bổ gần 94 triệu euro để triển khai các giải pháp công nghệ. Nền tảng này được đưa vào vận hành từ tháng 6-2025, hướng tới kết nối thông tin giữa các điểm đến, doanh nghiệp, du khách và người dân; đồng thời hỗ trợ các cơ quan quản lý phối hợp, tối ưu hóa dịch vụ và giúp doanh nghiệp nhỏ hiểu rõ hơn đặc điểm khách hàng.

Dùng dữ liệu để điều hành điểm đến và phát triển bền vững

Nếu Incheon cho thấy khả năng kết nối du khách với kinh tế địa phương, Tây Ban Nha nhấn mạnh vai trò của dữ liệu dùng chung, thì kinh nghiệm tại thị trấn San Gimignano (Italy) lại đặt trọng tâm vào bài toán điều tiết dòng khách và kéo dài thời gian lưu trú.

Là điểm đến nổi tiếng với quần thể tháp thời Trung cổ, San Gimignano từng đối mặt với tình trạng phần lớn du khách chỉ ghé thăm trong ngày. Theo báo cáo của Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU), năm 2022, hơn 90% du khách đến đây là khách tham quan trong ngày và thường tập trung vào một số khung giờ, mùa cao điểm, gây áp lực lên không gian di sản, giao thông và dịch vụ địa phương...

_san_gimignano.jpg
Là điểm đến nổi tiếng với quần thể tháp thời Trung cổ, San Gimignano từng đối mặt với tình trạng phần lớn du khách chỉ ghé thăm trong ngày. Ảnh: Wikimedia Commons

Trước thực tế đó, chính quyền San Gimignano từng bước đưa dữ liệu vào công tác quản lý điểm đến. Quá trình này được khởi động từ năm 2021, với việc xây dựng mô hình phối hợp giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp du lịch. Tháng 2-2023, thành phố giao Công ty The Data Appeal phát triển hệ thống thu thập, theo dõi và phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn, gồm thông tin về điểm tham quan, cơ sở lưu trú, giá phòng, hoạt động đặt phòng và đánh giá trực tuyến. Những dữ liệu này giúp cơ quan quản lý nhận diện xu hướng thị trường, thời điểm khách tập trung đông, thị trường có tiềm năng cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lưu trú của du khách.

Từ những thông tin thu thập được, chính quyền và doanh nghiệp có thêm căn cứ để điều chỉnh hoạt động quảng bá theo từng nhóm khách, xây dựng sản phẩm phù hợp, khuyến khích du khách ở lại lâu hơn và tổ chức sự kiện vào những thời điểm ít khách. Tháng 12-2024, thành phố tiếp tục phê duyệt dự án thử nghiệm nền tảng phân tích D/AI Destinations. Đến tháng 4-2025, các báo cáo phân tích tình hình du lịch bắt đầu được công bố định kỳ hằng tháng, giúp chính quyền và doanh nghiệp theo dõi biến động của điểm đến, đánh giá hoạt động và điều chỉnh kế hoạch phát triển.

Theo công bố của Data Appeal, trong chưa đầy 12 tháng triển khai kế hoạch tiếp thị dựa trên dữ liệu, lượng đặt phòng khách sạn tại San Gimignano tăng 6%, đặt phòng lưu trú ngắn hạn tăng 7%, trong khi giá lưu trú trung bình trên các nền tảng đặt phòng trực tuyến tăng 20%. Đáng chú ý, hoạt động du lịch có sự phân bổ rộng hơn về thời gian: lượng khách và đặt phòng trải dài từ tháng 4 đến tháng 11, thay vì chủ yếu tập trung trong khoảng tháng 5 đến tháng 9 như trước. Theo đơn vị này, mùa du lịch của địa phương được kéo dài thêm khoảng 90 ngày.

Điểm chung từ các mô hình trên là công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi gắn với mục tiêu quản lý cụ thể. Đó có thể là tăng chi tiêu của du khách cho doanh nghiệp địa phương, kết nối thông tin giữa các điểm đến, kéo dài thời gian lưu trú hoặc giảm áp lực tại những khu vực quá tải. Nói cách khác, đích đến của du lịch thông minh không đơn thuần là có thêm một ứng dụng nhiều tính năng, mà là sử dụng thông tin để đưa ra quyết định tốt hơn, tạo lợi ích hài hòa cho du khách, doanh nghiệp, chính quyền và cộng đồng dân cư.

Với Hà Nội, nền tảng số văn hóa – du lịch HanoiGo được đưa vào vận hành từ tháng 11-2026 là một bước triển khai trong quá trình số hóa hoạt động du lịch. Nền tảng tập hợp thông tin về các di tích, điểm đến văn hóa, tâm linh, làng nghề, ẩm thực, lưu trú, tour và sự kiện; đồng thời tích hợp bản đồ số, tham quan thực tế ảo 360 độ, trợ lý trí tuệ nhân tạo và hệ thống mã QR tại các điểm tham quan, sân bay Nội Bài cùng mạng lưới xe buýt. Những tiện ích này bước đầu tạo thêm kênh để người dân, du khách tìm hiểu và lựa chọn các sản phẩm du lịch của Thủ đô.

Tuy nhiên, cũng như các nền tảng mới đi vào hoạt động, HanoiGo cần thêm thời gian để hoàn thiện và phát huy hiệu quả. Việc cập nhật thông tin chính xác, khuyến khích doanh nghiệp tham gia thường xuyên, kết nối dịch vụ thuận tiện và tiếp nhận phản hồi của du khách sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình vận hành. Về lâu dài, dữ liệu tổng hợp từ nền tảng cũng có thể trở thành nguồn thông tin hỗ trợ thành phố nắm bắt nhu cầu, xu hướng lựa chọn và sự phân bố của khách du lịch.

Kinh nghiệm từ quốc tế cho thấy, khi dữ liệu được cập nhật, kết nối và khai thác đúng cách, mỗi hành trình của du khách có thể đóng góp nhiều hơn cho kinh tế, văn hóa và sự phát triển bền vững của điểm đến.

(0) Bình luận
Nổi bật
Đừng bỏ lỡ
Số hóa thay đổi cách các thành phố trên thế giới phát triển du lịch