Vệt nắng trên tro tàn

Với mình, những lần đọc vụng trộm như thế chẳng khác nào một cuộc phiêu lưu. Bởi vì trong khi mắt dán vào từng ô truyện thì tai lúc nào cũng phải căng ra để nghe ngóng tiếng bước chân của bố. Chỉ cần nghe thấy tiếng dép loẹt quẹt là mình lập tức nhét vội cuốn truyện vào trong người, lấy áo ngoài phủ lên. Kỷ niệm đấy vừa có chút sợ hãi, vừa có chút ly kỳ mà chắc tuổi thơ ai cũng trải qua một lần…

Cho đến một ngày, cuộc phiêu lưu ấy bị bắt quả tang.

Hôm đó là vào một chiều hè nóng nực. Bố bất ngờ đi làm về sớm và bắt gặp mấy chị em đang ngồi đọc truyện trong khi việc nhà bố giao chưa làm. Mình vẫn nhớ như in khoảnh khắc bố gọi tên từng đứa, bắt phải giao nộp toàn bộ truyện đang giấu trong cặp sách, hộc bàn hay tủ quần áo... cả thảy phải mấy chục cuốn. Sau đó, trong cơn tức giận, bố đem tất cả đống truyện tranh quăng vào trong bếp rồi châm lửa đốt sạch.

Mái bếp lợp ngói có vài chỗ thủng. Ngày xưa, bố từng nhặt những mảnh kính cũ đậy lên để vá lại, vừa tránh được mưa dột vừa tạo được khoảng sáng cho gian bếp. Đó cũng chính là nơi mà những buổi trưa trốn ngủ, mình vẫn thường ngồi nép dưới vệt nắng lọt qua lớp kính cũ, cúi sát mặt vào từng trang truyện. Giờ đây, mình đứng đó, nhìn những vệt nắng mỏng xuyên qua lớp kính cũ, rơi xuống nền gạch, hắt lên những mẩu giấy cháy dở còn sót lại. Đó là lần đầu tiên trong đời mình hiểu cảm giác mất đi một thứ mình yêu thích có thể đau đến nhường nào. Từ đó, trong mình chỉ còn lại hình ảnh một người bố rất nghiêm khắc…

Mãi rất lâu sau này, khi đã lớn khôn, mình mới nhận ra rằng, bố vốn không giỏi nói những lời dịu dàng. Tình thương của bố được thể hiện qua những điều rất đỗi vụng về: Một bữa cơm để các con no bụng, một mái nhà không bị mưa dột, một gian bếp có nắng chiếu vào mỗi sáng, vài lời răn đe để các con thấy sợ mà cố gắng. Bố tin rằng: "Với những đứa trẻ lớn lên ở quê thì học hành là con đường chắc chắn nhất để có một tương lai tốt hơn". Đằng sau những cuốn truyện tranh bị đốt cháy xém năm xưa là hình ảnh một người bố chỉ biết dùng cách vụng về để giữ cho những đứa con không đi lệch khỏi con đường mà ông tin là tốt nhất.

Và kỳ lạ thay, những trang truyện từng bị đốt cháy thành tro tàn năm nào đã không biến mất hoàn toàn khỏi cuộc đời mình. Chúng chỉ rời đi khỏi căn bếp năm xưa theo một hình hài khác.

Từ những trang truyện đọc lén dưới bếp, mình ấp ủ tình yêu cho việc đọc. Nhiều năm sau, khi trở thành cô sinh viên như bố từng hy vọng, mình làm tình nguyện viên cho một thư viện cộng đồng, nơi mọi người có thể tới mượn sách miễn phí. Những cuốn truyện, cuốn sách được truyền tay nhau, mở ra một vòng đời mới giúp lan tỏa văn hóa đọc và gửi gắm những câu chuyện tử tế tới nhiều người.

Đến bây giờ, mỗi khi nghĩ về tuổi thơ, mình vẫn nhớ căn bếp cũ năm xưa. Nhớ đôi bàn tay bố nhặt nhạnh từng mảnh kính cũ, vá lại khoảng thủng trên mái bếp. Nhớ về những mẩu giấy cháy xém vẫn lấp lánh dưới vệt nắng lọt qua mảnh kính. Từ góc bếp nhỏ năm nào tới những trang viết hôm nay, có lẽ mình đã mang theo thứ ánh sáng ấy đi suốt cả cuộc đời.